tesettür ve stratejik bilgi

tesettür ve stratejik bilgi

 en güzel yazıları yazan tesettür diyorki olma durumunu ortaya koymaktadır. Hızlı büyüvoıT^ daki işletmeler, büyük olasılıkla; yeni yatınmlar, ürün *
kapasite artırma, tanıtım ve tutundurma içinoldukı;afa^ ihtiyaa içinde olacaklardır. Buna karşia zayıflayan pazarl^^ işletmeler de satışlann en üst noktasına ulaşmış, büyük paylan elde etmiş olabilirler. Şu anda durağan olan veya*^ talebe karşın bu işletmeler önemli kaynaklara veoldukçaij nakit girişlerine sahiptirler. Harcamalan düşük olduğund* ihtiyaç duyduklanndan daha fazla nakit üretirler.

BCG Matrisi, işletmelerin pazar paylanyla pazannbu)n* hızını ilişkilendirerek bunların göreceli olarak nakit alajlr üzerindeki etkilerini göstermektedir. Buradan yola gkam bu matris ürün ve pazar dummuna bağlı dört farklı stralrır-işaret etmektedir.
Şirket portföyündeki işletmeler dört kısımlı matristî V lonatklar" şeklinde gösterilebilir. Her baloncuğun büyükluşı; işletmenin şirket portföyündeki göreceli önemini gösteırakt Bu matriste, dikey' eksen sektörün "yüksek" ve "düşük" biiyı» hızlannı gösterecek şekilde ikiye bölünür. Bu avınmınneredif yapılacağı bireysel tercihlere göre değişebilir. Önemli bir losl* genel olarak ekonomide GŞMH artışından daha yavaş biiyii« sektörün matrisin üst kısmında ve ekonominin genel büvi*' hızından daha hızlı büyüyen sektörün eksenin alt kısmıbn'’® gösterilmesidir. "Düşük büyüme" gösteren sektörler geneü>^ olgunluk, durgunluk veya gerileme gibi bir dönemde sektörlerdir.
Yatay eksende gösterilen göreceli pazar payı; işleö”*^
pazar payının sektördeki en büyük rakip firmanın
oranı olarak tanımlanmaktadır. Örneğin, jff^jgiflenay pazar payının en bü>'ük rakibin dörtte 2 sayı* ise en yakın rakibin iki katı pazar pa-gösterecektir. Dikey bölen çizgi normal ^ rakiple
olacaktır. Orrieğin, bir işletmenin sektörde % ^^L^payı varsa ve en büyük rakip pazann %30'unu ^2w»orsa, bu durumda, göreceli pazar payı 0,5'dir. Eğer VİO pazar payı ile pazar liderliğini elinde tutuyorsa büyük rakibinin %301uk bir payı varsa, göre-^pjBfptyı 133 olacaktır. Kısaca, kendi alanlannda pazar ^()i»i|biriınlennin 1,0'dan büyük göreceli pazar payı ^Bİen olacaktır, Rakip firmalan geriden takip eden işlet-■mk 1,0’ın altmda pazar payı oranlanna sahip olacaktır. I4|erien belirlerken toplam pazar payını kullanmak yerine r iiolianiendirmeleri dikkate alarak göreceli durumları •iovmak gerekir.
Matriste ı/.iAse^' ve "düşük" gore^eh n* fe sındakı l,(riık çizginin, sol tarafında bulunan portföyündeki hangi ış birimlerinin st'kturdf ‘
duğunu düşünen ve bu çizginin 0.75 veya OJIp ı*S. gerektiğini öne sürenler bulunmaktadır.
; Büyüme hızı - pazar payı matrisini yapı!,.j, .
: gerçek pazar payı yerine göreceli pazar paymm 1 rekabetçi konumun ve rekabetçi pazar gücününckı^ 'i
i göstergesini sağlavacaktır. Göreceli pazar pavını i.
j önemli olan, üretimde ölçek ekonomisine vecienevın>, i dayalı olarak göreceli maliyeti yansıtma olanağıdır (i * i sağladığı teknolojik avantaj ve verimlilik nedenıyt^^’' i işletmeler küçüklere oranla daha düşük birim mali^*(^
1 sahiptir. Üretimin toplam miktan arttıkça eklenen b,|j i deneyim, maliyetleri azaltma ve verimliliği artırmanın^ j yollannın keşfine olanak sağlamaktadır. "Kümülâhlmy i deneyimi" ile düşük birim maliyeti anlamında "denevmujp, i etkisi" arasında ilişki vardır. Belirli bir işletme veya ıdaı i aktivite-maliyet zincirindeki önemli bir deneyim eğnMı i pazar payında stratejik bir avantaj sağlar. Bu, en büyıık|« i payına sahip şirket için önemli maliyet avantajlannadopjjt i Bu avantajlar da sırasıyla; daha düşük fiyatlara, mevoi! i yeni müşterilere satışların artmasına, büyüyen paz* pı» i ve yükselen kârlılığa yol açacaktır, j BCG Büyüme - Pazar Payı .Matrisindeki dört biSüm** i birine giren ve belirli bir türü temsil eden işletnaelennozn»
; ve bunlar için doğru olan portföy uygulamaları ana i şu şekilde özetlenebilin
Soru İşaretleri v
I; btnmiermî >ektor açısından daha Ancak, aniann ^^recHi olarak düşük olan lâr pu>rjr>'eMehru pazar hu\-ümesıyle orantılı knnu-'Unda endişe yaratmakta-•«ti fMetı* VTva problem çocuk" olarak İM ijjettneier. daha kotusu "nakit domuzlan ^ sMendtnitrİR’. Hizh büyümenin \’e ürün/süreç «m yatınmîar gerektirmesi nedeniyle nakit MİKtılv Düşük pazar pa\ ı, deneyim eğrisinden vararlanılmaması ve sonuçta daha Mdennir rtakıt yaratma düzeyleri de oldukça bir soru işareti işletmesinin ihtivaç-ıçw» vatBim vapmava değip değmeyeceğine AMundadır.
§[tm işletmesi için en iyi iki stratejik seçenek hniardan ilki, yüksek büyüme fırsatından ya-lakfaigar) bvbu^tme ve güçlendirme stratejisidir. l^pvpK'n güçlendirmenin yüksek maliy'etierinden 0gğnpatmtayd finansal riskten korunmaktır. Hızlı İla ç*ıriiıği yüksek bir soru işareti işletmesinin Mpdme\"im eğrileri etkisinden yararlanabileceği lâeİBceidir. Daha büyük toplam üretim ve daha parfamia birlikte gerçekleşen düşük maliyetler bir konuma taşıyacaktır. Sonuçta, soru çocak işletmesi, başaiıb ve hızb büyüyen bir büyük bir pazar payına ve yüksek kârlılığa dönüşecektir. Diğer taraftan, pazardan çekilmek I^irmıpâ aepenek olarak ortadadır. Soru işareti/prob-^•«öşaıııılmrıi yönetmek için şirket stratejisi oldukça deneyim eğrisinde ve ölçek ekorKimisindeki ima zayıf o.'jnian terk etmek; çekiciliği ^MHpafmnde ae iddialı biçırrKİe yatırım yapmak f ^ obnalan için eğitmektir.
: yanak oluşturacak iş birimleridir. Üstün pazar payık,^'
; hızlı büvüme ortamı veri kabul edildiğinde vıldıîj^ i üretim tesislerini genişletmek ve çalışma sermavsio^*^ ; lanmak için önemli nakit yahnmlanna ihtiyaç duyar* i aynı zamanda, ölçek ekonomiİCTİnin düşük maliyetkjy^ i ve birikmiş üretim deneyimine sahip olmamalanna i faaliyetleriyle belirli bir nakit akışını yaratmaya eğı;:rj^ ! Kendi oluşturduklan nakit akışlarından yatınm ihb-v^,, j karşılama derecelerine veya sürdürdükleri hızlı buym», : y'üksek performansı desteklemek için şüket merkıitri* : ek sermaye yatınmlanna ihtiyaç duvup duymadıklannij. i yıldız işletmelerin tipleri değişebilir. BCG modelmdt ^ i terilerle olan deneyime dayalı olareık, bazı yıldızlar, öaL i pazara yerleşmiş ve olgunlaşmaya başlamış olanlar km? v j kit akışlarına dayanarak kaynak ihtiyaçlarını karşılaıaaa i ve bağlı olduklan şirketten finansman anlamında bir I» i bulunmazlar. Ancak, genç yıldızlar sıklıkla kendi yana» i çeklerinin ötesinde önemli yatırımlara ihtiyaç duyari»»ı ' nedenle de bir nakit domuzuna dönüşebilirler.
Nakit İnekler
i BCG sınıflandırmasında düşük büyüme hızma I olarak yüksek pazar payına sahip olan işletmeler nate ; olarak adlandınlır. Bir nakit inek işletmesi, büyüme içi. ^ I duyduğu kaynaklann çok ötesinde önemli naldtfazbs*^ i Bu gruptaki işletmeler, göreceli olarak yüksek pazaf i ve sektördeki liderlik konumlan nedeniyle, yüksek j ederler. Sektörün yavaş büyüme özelliği nedeniyle i konumlannı korumak için daha az sermaye yatınıw 214 I ihtiyaa duyarlar.
^ liıİMt oifcuniaşnruısıyla üst btSiümdeki yıldızlar bıi|i:uniin nakit ineklerini oluştururlar. Xakit a trlı daha az çekıct ancak, şirket p>ortföyü Şirket merkezinin genel masraflannı n,-»! safıî sa^lahilır ve yeni satın almaları fi-içr-nikıt sa^lavaînlirler. AvTica, bir sonraki sırada ■k e^len genç yıldızlar ve problem çocuklara İÇ»» «tmaye sağlarlar. Güçlü nakit inekler hiçbir i^gi|f>«6t!\e«dıimezler. Tam tersine, uzun dönemli nakit âxr\ik için sağlıklı bir durumda korunurlar. ^ vıtoımlarmın finansmanını sağlamak için bir ^B^^ptarkcnumunu kuv-vetlendirmek ve korumaktır. l^kOTber nakit getirisi zayıflamış, bütün çekiciliğini köpeğe dönüşmüş inekler için hasat ve tasfiye uygulanması kaçınılmaz olacaktır.
eğnimde liderlerin arkasında olmalarına karşın ve zayıf pazar konumlan nedeniyle yavaş iBıtp yktorlnd^ pazar payı göreceli olarak düşük iş-mm hnUer olarak adlandınlır. Sektörün büyümesinin «epmnuBU köpek sınıflandırmasmı haklı gösterir. BCG »Bidtbı. ,^ieOneler uzun dönemde çekici nakit akışlannı »M konoMBida genellikle beceriksiz olarak görülürler. ■aiİMi savunacak ve güçlendirecek bir stratejiyi destek-^9* »«ten kadar nakit üretemezler. Özellikle, rekabetin •■■»e kir oranlarının kronik olarak düşük olduğu du-^fcimûrstratejüenn başan olasıhğı da oldukça zayıftır. ^fâöBe) durumlar dışında, BCG şirket stratejisinin «çeneğin en kazançlı olacağına dayanarak kö-veya tasfiye edilmesidir. Burada amaç, bu tür j*di bir zarar merkezine dönüşr.ıeden elden t»karaya bı^ljuvan kaynakların fırsat maliyetini
•akiijlanna ve çeşitli işletme tiplerinin yahnm karakJJ^ ' l dikkat çekmesidir. Ayrıca, bu matris, şirket portfojî*
•minin uzun dönemli stratejik konumunun ve perfonw^ uygun şekilde yönetilmesi için şirketin Hnansalkavı^»
; işletmeler arasında nasıl kaydıniması gerekti|m( i getirmektedir. BCG analizine göre, u/un dönemli,
; şirket stratejisinin temeli, nakit inek işletme binmletı k ^ dan yaratılan nakit fazlasını nakit domu/.u işletmelerin ; paylarını artırma çabalarını finanse etmek için kullat^ı^ Bunlar, kendi büyümelerini hala içsel olarak finanseetnn*
; nağına sahip olamayan genç yıldızlar ve yıldızlara donu I potansiyeli en yüksek olan problem çocuklardır. Eğer,bj|^
; olurlarsa, nakit domuzları giderek kendi ayaklan uzcnni I ! duran yıldızlar haline gelirler. Daha sonra, yıldız işletnifi,- |
; pazarlan olgunlaşmaya ve büyümeleri yavaşlamaya başijıj ! ğmda yıldızlar geleceğin nakit ineklerine dönüşürler. Boylsj problem çocuk/soru işareti işletmenin genç yıldıza ve dt i sonra kendine yeterli olan bir yıldıza ve en sonunda dant» i ineğe dönüşmesi şeklinde bir başarılar dizisi gerçekleştırib | i olacaktır.
i Daha zayıf ve çekiciliği daha az olan soru işareti işletn» I i rinin uzun dönemli bir büyüme ve geliştirme stratejisini hnait i etmek için gerekli yatırıma değer olmadığı görülmekted I Yüksek maliyetli ve göreceli olarak düşük pazar payına sis j ! olmalannın yanı sıra, hızlı temptxla büyüyen pazara yetip» j ; için yeterli nakit akışını kendi başlanna yaratamamaları» |
; işletmeleri bir portföy yükü haline getirmektedir.
• BCG reçete önerilerine göre bu soru işaretleri, kâtliiş I i geçemedikleri ve kendi yarattıkları içsel fonlarla yaşayaüi' j ; duruma gelmedikleri sürece elden çıkarma adaylan arasu* I I ilk sıralarda tutulmalıdırlar. Ancak, bütün probıem çocukf I k*tmclerin mutlaka nakit domuzlan olması gemkmez. ! ; ihtiyaçlan düşük ve deneyim eğrisi etkisi zayıf olan sektötkni^
H^lriık»unda ıkı “telaketler dizisi" bulunmaktadır. ^0^9bl, matnstıij bir vıldızm konumunun z.ıman içinde ; I gıiiMR pt>cu/U> ve daha sonra da bir köpeğe dönüşme- ; I ^ ae bir nakit ineğin pazar liderliğini kaybederek j ^ıi^hrkop»’k konumuna geçmesidir. Bunların dışında i hatriann vol açabileceği telaketler vardır. Güvenli l I jjg^faeğındcn tazla yatınm yapmak, bir soru işaretine i f taönm yapmayarak bir yıldız olabilecekken onun | .-la^dornişmesınt'neden olmak ciddi hatalardır. Benzer i t friat kavnaklannı viidız olma şanslannı en üst dü- ; İfKİMabibnek
bir göreceli pazar payı olan birçok işletmenin gerçeğini saldamaktadır. Bu ortalama işletmelerBir* bölümlere ait olduğu açık değildir.
2. Bütün işletmeleri yıldızlar, nakit inekler, kopekfe^ soru işaretleri olarak belirtmek hoşa gitmesi w kolaylaştırması açısından bertimsenebilir Ancak fX)rtföyündeki iş birimlerini yalnızca dört tipte smıl» dırmak yanlış yönlendiren bir basitleştirmedir Baapu, liderleri zayıflarken diğerleri güçlenirler. Bir zamanin j yıldızlan veya nakit inekleri zor zamanlarla kar^la^afciık! ve bazılan da köp>ek işletmeler gibi iflas ederler Kanr^ t anlamında bazı pazar liderleri hiçbir zaman gerçek)/ıÜ ( olamamışlardır. Göreceli olarak düşük pazar payı dı i bütün işletmeler köpek veya soru işareti değillerdir Bip | durumda, bu tür firmalar, büyüme, kârlılık ve lelak ■ yeteneği anlamında başanlı geçmişlere sahip olmuşiarr ' Bu nedenle, değerlendirmede temel bir kıstas, fimaı j, göreceli pazar payındaki güçlenme ya da zayıflama^ | olmalıdır. Böyle bir eğilimin gözlenmesinin nedoır ş araştınlmalıdır. Matrisin bu eksikliği, işletmeleri I» eden dairelere hangi yönde hareket ettiğini gösteıera* yerleştirilerek çözülebilir.
3. BCG matrisi, iş birimleri açısından göreceli vatı* firsaüannın güveniür bir göstergesi değildir. ÖıwjP bir yıldıza yatırım yapmanın her zaman nakit «I yatınm yapmaktan daha çekici olması gerekmez W ns, soru işareti işletmesinin potansiyel bir kazanan»
Stratejik Analiz
glHmı okiu^tunu göstermemekte, akılcı
Nr köpeği yıldıza mı Vciksa bir ^ mtğt mı «idnuşiurecc^ konusunda fazlaca bir vıkmfTTVIklfdır
^ fp«f hmtm bir sektörde pazar lideri olmak nakit 0İ, Imumunu ekle etmek için bir güvence değildir. fgm Aî nedeni vardır. IDd, güçlendirme ve savun-pı mmsırwı geıektırdıği yenileme yatınmlarmın mimderinm içeride yaratıian nakit akımının veya imat tuıraınü >a da önemli bir kısmını abp
0tmta ckiEhp vüksekbr. İkind olarak, pazann ol-pjjpmrYİA rekabetçi güçlerin baskısının ağırlaşması, ■A fli pazar patı ve hadm için acımasız bir savaşın fİKS, kir oranlanru çok düşürür ve eğer varsa ek tdAak:>:nı vok edebilir.
i IkrtPtdekı ış birimlerinin uzun dönemli göreceli piul|nn kapsamlı bir değerlendirmesi, yalnızca ıdlaun büyümesi ve göreceli pazar payı gibi iki ana değil onlardan çok daha fazlasmın incelen-MH ^sektirir
i Pbarpmı ve kârlılık arasındaki bağlanh, deneyim edisiran gerektirdiği kadar açık ve güçlü deli^ BAicnuş ûreton deneyirninin birim maliyetleri Apnoıdela etkisi sektörler arasında farklılık gösterir. İHS dummlarda, büy'ük bir pazar payı, bir birim-adnet avantağna döımştürülebilir; bazı durumlarda iılânuşlünıiemey’ebilir. Bu nedenle, deneyim eğrisi Atam velennce güçKı olduğu ve toplam olarak re-kiılp ittânKiğû kullanmada rakipler arası maliyet MttUın buknduğu varsayımına dayanarak öneri-iiMş leçeteienne güvenme konusunda dikkatli diito krvda vardır. tesettür sundu.

tesettür : tesettür